“Lộc” từ nhung hươu trên vùng cao Phước Chánh

Sắc sớm trên vùng cao và những chuyến “hàng đặc biệt”

Sáng sớm ở xã Phước Chánh, khi màn sương còn bảng lảng trên những triền đồi, chị Nguyễn Thị Lợi đã lặng lẽ rời nhà, phía sau xe là những bó lá rừng xanh mướt vừa được cắt vội để làm thức ăn cho đàn hươu. Con đường đất đỏ dẫn vào khu chăn nuôi vì thế cũng trở nên nhộn nhịp hơn với những chuyến “hàng đặc biệt”.

Trong không gian yên ả của núi rừng, từ công việc quen thuộc mỗi ngày của chị Lợi, một nhịp sống mới đang dần hình thành. Ít ai nghĩ rằng chỉ vài tháng trước, gia đình chị cũng như nhiều hộ dân nơi đây vẫn loay hoay với sản xuất bấp bênh. Sự xuất hiện của mô hình nuôi hươu lấy nhung đã mở ra hướng đi mới, mang theo kỳ vọng về sinh kế ổn định hơn.

Niềm vui từ “lộc rừng”

Trong căn chuồng nhỏ dựng bên sườn suối, chị Nguyễn Thị Lợi - một trong những hộ dân tham gia mô hình - nhẹ nhàng vuốt ve cặp nhung hươu. Ánh mắt chị ánh lên niềm vui.

“Lúc mới nhận hươu về, tôi cũng lo lắm, không biết có nuôi được không. Nhưng giờ thấy hươu mọc nhung rồi, mừng lắm. Lần đầu bán được gần 5 triệu đồng, cả nhà ai cũng vui”, chị chia sẻ.

Trước đây, nguồn thu nhập chính của gia đình chị dựa vào nương rẫy, phụ thuộc nhiều vào thời tiết nên bấp bênh. Từ khi tham gia mô hình, cuộc sống dần có chuyển biến.

“Nuôi hươu không tốn nhiều công. Sáng sớm hoặc chiều về cắt lá cho ăn là được, vẫn có thời gian làm rẫy. Có thêm nguồn thu này, mình đỡ lo hơn nhiều”, chị nói.

Không chỉ riêng chị Lợi, nhiều hộ dân khác cũng bắt đầu cảm nhận rõ hiệu quả bước đầu. Những nụ cười xuất hiện nhiều hơn bên những chuồng hươu - nơi trước đây chỉ là đất trống.

Từ thí điểm đến mô hình có liên kết

Mô hình nuôi hươu lấy nhung tại Phước Chánh được triển khai theo hình thức liên kết chuỗi giá trị, với sự tham gia của 15 hộ dân thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo. Quy mô ban đầu gồm 75 con hươu, trong đó có cả hươu đực và hươu cái để phát triển đàn.

Điểm đáng chú ý của mô hình không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ con giống, mà còn đồng hành toàn diện từ kỹ thuật đến tiêu thụ sản phẩm. Ngay từ những ngày đầu, người dân được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn cụ thể từng khâu: từ lựa chọn thức ăn, chăm sóc, phòng bệnh đến vệ sinh chuồng trại.

Đơn vị liên kết là Hợp tác xã đầu tư và phát triển nhung hươu Hương Sơn - đơn vị có kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực chăn nuôi hươu lấy nhung. Sự tham gia của hợp tác xã giúp người dân yên tâm hơn khi tiếp cận mô hình mới, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong quá trình sản xuất.

Sau hơn 4 tháng triển khai, đàn hươu phát triển ổn định, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và nguồn thức ăn tại địa phương. Những cặp nhung đầu tiên đã được thu hoạch và tiêu thụ, mang lại nguồn thu ban đầu đáng khích lệ.

Chất lượng sản phẩm tạo dựng niềm tin

Theo đánh giá từ đơn vị thu mua, nhung hươu tại Phước Chánh có chất lượng khá tốt, màu sắc tươi, độ dày đạt yêu cầu. Nhờ tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên từ rừng như lá cây, dây leo, cỏ… nên sản phẩm có độ “sạch” và ổn định.

So với các vùng nuôi truyền thống như Hương Sơn (Hà Tĩnh), nhung hươu Phước Chánh còn là “tân binh”, song đã bước đầu khẳng định tiềm năng. Hiện mỗi cặp nhung được tiêu thụ với giá khoảng 4-5 triệu đồng, tùy theo trọng lượng và chất lượng.

Với những hộ nuôi từ 4-5 con hươu, nếu chăm sóc tốt, mỗi năm có thể thu về hàng chục triệu đồng - mức thu nhập đáng kể so với điều kiện sản xuất ở vùng cao.

Thay đổi tư duy sản xuất

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân.

Các hộ tham gia được tổ chức thành nhóm, có sự phân công và hỗ trợ lẫn nhau. Thông qua các buổi tập huấn và trao đổi kinh nghiệm, người dân từng bước làm chủ kỹ thuật chăn nuôi.

“Trước đây mình làm theo thói quen, giờ có kỹ thuật hướng dẫn nên yên tâm hơn. Quan trọng là có nơi bao tiêu sản phẩm, không còn lo đầu ra”, một hộ dân chia sẻ.

Sự liên kết giữa người dân - hợp tác xã - chính quyền địa phương đã hình thành chuỗi giá trị tương đối hoàn chỉnh, từ sản xuất đến tiêu thụ. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp mô hình phát triển bền vững.

Mở hướng đi mới cho vùng cao

Từ thực tế triển khai, mô hình nuôi hươu lấy nhung đang cho thấy sự phù hợp với điều kiện tự nhiên và tập quán sản xuất tại Phước Chánh. Không yêu cầu diện tích lớn, tận dụng được nguồn thức ăn sẵn có, chi phí đầu tư vừa phải - đây là những lợi thế giúp mô hình có khả năng nhân rộng.

Quan trọng hơn, mô hình đã góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và từng bước thay đổi cách nghĩ, cách làm của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

Trong thời gian tới, địa phương dự kiến tiếp tục tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời nghiên cứu mở rộng quy mô nếu mô hình tiếp tục phát huy hiệu quả.

“Lộc” của niềm tin và sự đổi thay

Khi mặt trời dần lên cao, những chuyến xe chở đầy lá rừng lại tiếp tục lăn bánh về phía khu chuồng trại. Ở đó, những cặp nhung hươu đang lớn lên từng ngày - không chỉ là sản phẩm hàng hóa, mà còn là biểu tượng của niềm tin và hy vọng.

Từ những bước đi ban đầu, mô hình nuôi hươu lấy nhung đang dần bén rễ trên vùng đất Phước Chánh. Và nếu được tổ chức bài bản, gắn với thị trường, đây có thể trở thành hướng sinh kế bền vững, giúp người dân từng bước thoát nghèo, vươn lên làm giàu ngay trên chính quê hương mình.

Hải Hồ